İslam Tarihinde Matematik Bilimler: Yeni Yaklaşımlar,

Konular ve Bağlamlar

25-27 Mayıs 2023, İstanbul


TEBLİĞ ÇAĞRISI

2018 yılında kaybettiğimiz, İslam ilimler tarihinin saygın isimlerinden olan Prof. Dr. Fuat Sezgin anısına ve bilim tarihine yönelik yükselen ilgiye katkıda bulunmak adına ilki 2019, ikincisiyse 2021 yılında gerçekleştirilen İslam Bilim Tarihi Sempozyumu’nun üçüncüsü 25-27 Mayıs 2023 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenecektir. İlk sempozyum herhangi bir konu ve dönem kısıtlamasına gitmeden, ikincisiyse “İslam Bilim Tarihine Metodolojik Yaklaşımlar” temasıyla gerçekleştirilmişti. Üçüncü sempozyum ise matematik bilimlere odaklanacaktır.

İslam bilim tarihi çalışmalarına bakıldığında matematik bilimler üzerine üretilmiş literatürün hem niceliksel hem de niteliksel anlamda kayda değer bir biçimde öne çıktığı görülmektedir. Bu bakımdan sempozyum hem mevcut birikimin eleştirel bir değerlendirmesinin yapılmasına hem de gelecekte yürütülecek muhtemel çalışmaların ne yöne evrileceğine yönelik tarih yazımsal tartışmaların gerçekleştirilmesine zemin oluşturmayı hedeflemektedir. Bu bakımdan aritmetik, geometri, astronomi ve diğer gök bilimleri, müzik, optik ve mekanik başta olmak üzere modern öncesi dönemde matematik bilimler kapsamına giren teorik ve uygulamalı bütün disiplinler sempozyumun ilgi alanı içerisindedir. Bilimsel aletlerin ve eserlerin teknik, teorik ve içerik odaklı incelemelerini ele alan tebliğlerin yanı sıra matematik bilimlerin hangi bağlamlar içerisinde geliştiğine, kültürlerarası etkileşimin aracı oluşuna ve bilim dalı-bilimsel eser-alim/bilim insanı ilişki ağlarına odaklanan bildiriler de sempozyumun ilgi odağında yer alacaktır.

Prof. Dr. Fuat Sezgin İslam Bilim Tarihi Araştırmaları Vakfı, İstanbul Üniversitesi İslam Tetkikleri Enstitüsü ve Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Prof. Dr. Fuat Sezgin İslam Bilim Tarihi Enstitüsü ve TÜBA (Türkiye Bilimler Akademisi)’nın iş birliğiyle gerçekleştirilecek sempozyumun, aşağıdaki sınırlayıcı olmayan soruları ele alması hedeflenmektedir:

  • İslam dünyasında matematik bilimlere yönelik çalışmalar nasıl ve hangi bağlamda başladı? İslam öncesi dönemden tevarüs eden bilgi nasıl alımlandı ve bu süreç, İslam döneminde bilimlerin gelişimini nasıl etkiledi?
  • Matematik bilimlerin alımlanma ve gelişim sürecine tesir eden dinî, kültürel, politik, ekonomik ve sosyal etkenler nelerdir?
  • Matematik bilimler İslam entelektüel tarihi içerisinde nerede durmaktadır?
  • İslam dünyasındaki matematik bilimler tarihi çalışmalarının genel bilim tarihi literatürü içerisindeki yeri nedir?
  • Matematik bilimler bir bütün olarak ya da ayrı disiplinler halinde nasıl dönemlendirilebilir?
  • İslam toplumlarında matematik bilimlerin teorik ve pratik karşılıkları nelerdir? Bu bilimler hangi alanlarda kullanılmıştır?
  • Matematik bilimlerin din ve doğa bilimleriyle etkileşimi nasıl olmuştur?
  • Matematik bilimler, İslam toplumlarının farklı kültür havzalarıyla olan etkileşimine nasıl katkıda bulunmuştur?
  • İslam toplumlarının matematik bilimlere olan ilgisinde döneme ve havzaya bağlı olarak değişiklikler görülmüş müdür ve eğer öyleyse bunun nedenleri nelerdir?
  • Matematik bilimlerin üretim ve aktarımını sağlayan kurumlar nelerdir?
  • Matematik bilimleri öğretimi farklı çağ ve coğrafyalarda nasıl yapılmıştır?
  • Matematik bilimlerin öğretiminde kullanılan ders kitapları nasıl bir yapıya sahiptir ve aralarında ne türden hiyerarşik ve pedagojik ilişkiler söz konusudur?
  • İslam dünyasındaki matematik bilimler şu ana kadar hangi yöntem ve yaklaşımlarla ele alınmıştır ve gelecek çalışmaların neleri gündeme alacağı öngörülmektedir?

Önemli tarihler

Özet gönderimi için son tarih: 15 Aralık 2022

Kabul edilen tebliğlerin ilanı: 25 Ocak 2023

Sempozyum: 25-27 Mayıs 2023


Tebliğ dilleri

Tebliğler Türkçe, Arapça ve İngilizce dillerinde sunulabilecektir.


Ulaşım ve konaklama

Başvuruları kabul edilen ve İstanbul dışından gelecek katılımcıların ulaşım ve konaklama giderleri karşılanacaktır.